Chapter Two (द्वितीयोध्यायः)
यस्य कस्यापि मन्त्रस्य न्यासः पञ्चाशदक्षरैः। वीर्यदः केभितो वक्त्रमक्षिकर्णेषु नासयोः ॥१॥
गण्डयोरोष्ठयोर्दन्तपङ्क्त्योर्मूर्ध्नि वाचि च। दोःपत्सन्धिषु साग्रेषु पार्श्वयोः पृष्ठगुह्ययोः ॥२॥
तुन्दे च हृदि धातूनां सप्तके प्राणजीवयोः। सक्षकारान् न्यसेद्वर्णान् नृसिंहः क्षस्य देवता ॥३॥
~~~
जपे न्यासे च विहितः क्षोक्षराणां सदान्ततः। प्राणायामो रेचयित्वा पूरयित्वा च कुम्भके ॥४॥
तारैस्त्रिर्द्वादशावृत्तैर्द्व्येकद्वादशकेन वा। तत्तन्मन्त्रेण वा कार्यो गायत्र्या दशतारकैः ॥५॥
~~~
आदावेव जपे कुर्याच्छोषणं दहनं प्लुतिम्। वाय्वग्निवारुणैर्बीजैर्ध्यात्वा तन्मण्डले हरिम् ॥६॥
~~~
एकपञ्चाशद्वर्णानां चतुर्विंशतिमूर्तयः। आत्माद्या वासुदेवाद्या विश्वाद्या मत्स्यकच्छपौ ॥७॥
कोलो नृसिंहः सवटुर्जामदग्न्यरघूद्वहौ। वासिष्ठयादवौ कृष्णावात्रेयो बुद्धकल्किनौ ॥८॥
~~~
शिंशुमारश्चेति शतं कलाः कलशनामकाः। एताभिः सहितां मूलमूर्तिं कुम्भोदके सुधीः ॥९॥
पूर्वोक्तविधिनाभ्यर्च्य प्रतिमां शिष्यमेव च। स्नापयेत् पूर्वमर्चायां जपोनूनः सहस्रतः ॥१०॥
~~~
मूलमन्त्रस्य चाङ्गानां न्यासः स्नानादनन्तरम्। प्रतिमायां सन्निधिकृच्छिष्ये माहात्म्यकृद्भवेत् ॥११॥
~~~
कलशः कीर्तिमायुष्यं प्रज्ञां मेधां श्रियं बलम्। योग्यतां पापहानिं च पुण्यवृद्धिं च साधयेत् ॥१२॥
~~~
उपसर्गेषु जातेषु दैवभूतात्महेतुषु। आयुषे वाथ शान्त्यै वा श्रिये वा पुण्यवृद्धये ॥१३॥
योग्यतायै मन्त्रसिद्ध्यै विष्णोः प्रीत्यर्थमेव वा। जुहुयात् सहस्रमयुतं लक्षं कोटिमथापि वा ॥१४॥
~~~
पूर्ववत्संस्कृते वह्नौ ध्यात्वा देवं जनार्दनम्। कृत्वा त्रिमेखलं कुण्डं चतुर्विंशाङ्गुलोच्छ्रितम् ॥१५॥
तावत्खातं चतुष्कोणमुच्छ्रितं द्वादशैव वा। द्व्यङ्गुलं त्र्यङ्गुलं वापि चतुरङ्गुलमेव वा ॥१६॥
विस्तारो मेखलानां स्यादन्त्या वा चतुरङ्गुला। चतुर्विंशाङ्गुलं वा तद्विस्तारो द्वादशैव वा ॥१७॥
~~~
अश्वत्थपत्राकृतिः स्यान्मूलतो द्वादशाङ्गुला। योनिः खाते च विनता प्रविष्टा द्व्यङ्गुलं तथा ॥१८॥
~~~
तदात्मनि हरिं ध्यात्वा कुण्डे देवीं श्रियं तथा। विष्णुवीर्यात्मकं वह्निं निक्षिपेत् प्रणवेन हि ॥१९॥
~~~
कुर्यात् क्रियाः षोडश च व्याहृतीभिः पृथक् पृथक्। वह्नेस्तद्गहरेः प्रीतिं कुर्वन् द्रव्यैर्यजेत्ततः ॥२०॥
आज्येन वा पायसेन समिद्भिः क्षीरिणामथ। तिलैर्वाथ तण्डुलैर्वापि मधुरैस्त्रिभिरेव वा ॥२१॥
ब्रह्मवृक्षसमिद्भिर्वा समिद्भिर्वामृतोद्भवैः। अमृताः समिधो ज्ञेयाः सर्वत्र चतुरङ्गुलाः ॥२२॥
~~~
एवमेव तु दीक्षायामाज्येनैवाहुतिक्रिया। पूजा च कार्या विधिवत् पूर्वं सर्वहुतेष्वपि ॥२३॥
~~~
गुरवे दक्षिणां दद्यात् लक्षे लक्षे शतं सुधीः। आत्मनैव कृते होमे शक्तितो गुरुदक्षिणाम् ॥२४॥
~~~
इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते तन्त्रसारसङ्ग्रहे द्वितीयोध्यायः॥
